बॅड कोलेस्ट्रॉल वाढण्याची समस्या आजच्या वेगवान आधुनिक जीवनशैलीमध्ये फार मोठ्या प्रमाणावर वाढताना दिसत आहे. वाढता ताणतणाव, जंक फूडचा अतिवापर आणि शारीरिक हालचालींचा अभाव यामुळे आरोग्याच्या अनेक तक्रारी निर्माण होत आहेत. शरीरात चरबीचे प्रमाण वाढते तेव्हा त्याचे हानिकारक घटकांमध्ये रूपांतर होते. सुरुवातीला याची लक्षणे दिसत नाहीत, पण वेळीच लक्ष न दिल्यास बॅड कोलेस्ट्रॉल वाढून हृदयासंबंधित गंभीर आजार, रक्तवाहिन्यांमध्ये अडथळे आणि उच्च रक्तदाबाचा धोका मोठ्या प्रमाणावर वाढतो. शरीर निरोगी ठेवण्यासाठी आणि या जीवघेण्या आजारांपासून दूर राहण्यासाठी केवळ औषधांवर अवलंबून न राहता, नैसर्गिक उपायांचा अवलंब करणे आवश्यक आहे. त्यामुळे जीवनशैलीत सकारात्मक बदल करणे अत्यंत गरजेचे ठरते.
खराब जीवनशैली आणि वाढता धोका
शरीरात अतिरिक्त फॅट्स वाढू लागतात, तेव्हा ते रक्तवाहिन्यांच्या आत जमा होतात. यामुळे रक्ताच्या प्रवाहात अडथळे येतात आणि संपूर्ण शरीराला, विशेषतः हृदयाला जास्त मेहनत करावी लागते. यातून उच्च रक्तदाब व हृदयाच्या समस्या उद्भवतात. जागतिक आरोग्य संघटनेचे मार्गदर्शक तत्त्वे येथे वाचा. आजकाल ही समस्या केवळ वृद्धांपुरती मर्यादित नसून तरुणांमध्येही अतिशय वेगाने आणि चिंताजनकरीत्या वाढत आहे. केवळ व्यायाम हाच उपाय नाही; तज्ज्ञांच्या मते आरोग्य व्यवस्थापनात आहाराची भूमिका ७०% असते. आपल्या स्वयंपाकघरात अशा अनेक डाळी आहेत, ज्यांच्यात हे हानिकारक घटक नियंत्रित करण्याची मोठी क्षमता असते. आमच्या जीवनशैली विभागातील इतर लेख वाचा.
आहारात डाळींचा समावेश का महत्त्वाचा?
डाळी आणि कडधान्ये फायबर, उच्च दर्जाचे प्रथिने आणि पोषक घटकांनी समृद्ध असतात, जे हृदयाचे कार्य सुरळीत चालण्यासाठी उपयुक्त ठरतात. ज्या डाळींमध्ये विद्राव्य फायबर (Soluble Fiber) जास्त असते, त्या अतिरिक्त चरबी शोषून घेतात आणि शरीरातील घातक घटक बाहेर टाकण्यास मदत करतात. शरीरातील नसांमध्ये साचलेले अतिरिक्त घटक स्वच्छ करण्यासाठी काही सुपरफूड्सचा आहारात समावेश करणे फायदेशीर मानले जाते. आहारतज्ज्ञांच्या मते, बीन्स, चणे, मटार आणि मसूर या डाळींचा वापर वाढवल्यास बॅड कोलेस्ट्रॉल नैसर्गिकरित्या आणि सुरक्षित मार्गाने नियंत्रणात राहते.
१. राजमा (Kidney Beans) चे अप्रतिम फायदे
राजमा हा सोल्युबल फायबरचा एक अतिशय उत्कृष्ट आणि नैसर्गिक स्रोत मानला जातो. हे फायबर आतड्यांमध्ये प्रवेश केल्यानंतर पचनसंस्थेचे कार्य सुधारते आणि हानिकारक घटक शरीराबाहेर टाकण्याच्या प्रक्रियेला गती देते. नियमितपणे राजमा खाल्ल्यास रक्तातील एलडीएल पातळीत लक्षणीय घट दिसून येते. आहारतज्ज्ञांच्या मते, आठवड्यातून किमान दोन ते तीन वेळा राजमा आहारात समाविष्ट करावा. त्याचे पूर्ण फायदे मिळण्यासाठी तो कमी तेल, कमी मसाले आणि कमी मिठाचा वापर करून अगदी साध्या पद्धतीने शिजवणे आवश्यक आहे. राजम्यातून शरीराला आवश्यक प्रथिने, लोह आणि मॅग्नेशियम मुबलक प्रमाणात मिळतात, जे बॅड कोलेस्ट्रॉल कमी करण्यास पूरक ठरतात आणि स्नायूंना बळकटी देतात.
२. काबुली चणे (Chickpeas) ठरतील गुणकारी
काबुली चणे उच्च फायबर आणि वनस्पतीजन्य प्रथिनांचा एक उत्तम स्रोत आहेत. यातील विद्राव्य फायबर रक्तातील अतिरिक्त चरबीची पातळी खाली आणण्यास मदत करते. उकडलेले काबुली चणे किंवा त्याची कोशिंबीर आपण नाश्ता किंवा दुपारच्या जेवणात घेऊ शकतो. उकडलेले चणे खाल्ल्याने पोट दीर्घकाळ भरलेले राहते, ज्यामुळे वारंवार भूक लागत नाही आणि जंक फूड खाण्याची सवय कमी होते. चण्यामधील अँटीऑक्सिडंट्स आणि पोटॅशियम रक्तदाब नियंत्रित ठेवतात, ज्यामुळे भविष्यात हृदयाच्या समस्यांचा धोका कमी होतो आणि बॅड कोलेस्ट्रॉल कायम नियंत्रणात राहते. लहान मुलांपासून ते मोठ्यांपर्यंत सर्वांसाठीच हा एक उत्तम आणि परिपूर्ण आहार पर्याय ठरू शकतो.
३. हिरवे मटार (Green Peas) चे आरोग्यदायी गुणधर्म
हिरव्या मटारमध्ये आहारातील फायबर आणि ‘व्हिटॅमिन के’ सोबतच अनेक महत्त्वाची पोषक तत्त्वे मुबलक प्रमाणात असतात. हे घटक शरीरातील अतिरिक्त चरबी कमी करण्यासोबतच नैसर्गिक रोगप्रतिकारशक्ती मजबूत करतात. मटारचा समावेश आपण भाज्यांमध्ये किंवा सूपमध्ये सहज करू शकतो. मटारमध्ये ‘फायटोन्यूट्रिएंट्स’ नावाचे अत्यंत प्रभावी घटक असतात, जे रक्तवाहिन्या आणि धमन्यांमध्ये जमा झालेली अतिरिक्त चरबी कमी करण्यासाठी अत्यंत उपयुक्त ठरतात. याव्यतिरिक्त, शारीरिक वजन नियंत्रणात ठेवणे हे आरोग्यासाठी महत्त्वाचे असते आणि हिरवे मटार वजन कमी करण्यातही मोठी मदत करतात, कारण त्यात कॅलरीजचे प्रमाण अत्यंत कमी असते.
४. मसूर डाळ (Masoor Dal) चे पचनातील फायदे
भारतीय स्वयंपाकघरात मसूर डाळ अत्यंत परिचयाची आहे. ती खाण्यासाठी अतिशय हलकी आणि सहज पचणारी असते. असे असले तरी तिचे आरोग्यासाठी फायदे बहुगुणी आहेत. मसूर डाळीमध्ये फायबर आणि फोलेट अतिशय चांगल्या प्रमाणात उपलब्ध असतात, जे हृदयाचे आरोग्य चांगले राखण्यासाठी गरजेचे मानले जातात. मसूर डाळीचा रोजच्या आहारात नियमित समावेश केल्यास रक्तातील बॅड कोलेस्ट्रॉल ची पातळी वेगाने कमी होण्यास मदत मिळते. या डाळीचा ग्लायसेमिक इंडेक्स अत्यंत कमी असतो, ज्यामुळे रक्तातील साखरेचे प्रमाण नियंत्रित राहते आणि मधुमेहाचा धोकाही टळतो. लहान मुलांसाठी तसेच पचनाचा त्रास असलेल्यांसाठी मसूर डाळ हे एक अत्यंत उत्तम वरदान आहे.
अशा या पौष्टिक डाळींचा आणि कडधान्यांचा दैनंदिन आहारात समतोल पद्धतीने समावेश केल्यास, आपण आपले आरोग्य दीर्घकाळ निरोगी आणि अत्यंत सुरक्षित ठेवू शकतो. केवळ फास्ट फूड टाळून आणि सात्त्विक, घरगुती आहाराला प्राधान्य दिल्यास, बॅड कोलेस्ट्रॉल कायमचे दूर राहील. स्वतःच्या आणि कुटुंबाच्या सुदृढ भविष्यासाठी आजच या नैसर्गिक पदार्थांचा आपल्या ताटात नक्की समावेश करा.
टीप: बातमीतील व्यक्तीचा फोटो मूळ (Original) आहे. फोटोच्या चांगल्या सादरीकरणासाठी (Presentation) आणि ग्राफिक्ससाठी AI तंत्रज्ञानाचा वापर केला आहे.
